Bryndzove halusky - Mari i Slovakia

2010-05-03T23:50:00.000+02:00

Det eine og det andre perspektivet

2010-05-03T21:12:00.004+02:00

Det skal bli so godt å koma tilbake! Å koma til Trondheim, der kjærasten min og venene mine er!
Men i Trondheim snør det. Den byen er søren meg eit meteorologisk fenomen for seg sjølv.

Og her er det over 20 grader og sol! Me ligg på graset og solar oss, eg har allereie fått skille.
Og no skal eg dra herifrå, frå alle dei blomstrande tre og blomstrande blomar! Syrinene har kome dei siste dagane og det lukter heilt fantatisk! Så fælt det skal bli å dra frå Presov.

Men so er det det at det ikkje berre erkjærasten som venter på meg i Trondheim. Det er jo og ein helsikes eksamensperiode. Då kan det jo faktisk vere det same med veret, betre å sitja inne og lesa og skriva heimeeksamen når det snør og regner enn å ynskja seg ut på plenen i sola. Og så bra det skal bli å vere med alle dei eg saknar sånn når eg tek meg pause frå lesinga, og ikkje minst når eg blir ferdig med eksamen!

Men æsj. Eksamensperiode! Eg vil heller bli her. Grilla. Drikka øl som kostar mindre enn 8 kroner, og det halve i butikken. Snakka engelsk. Le av kulturskilnader med vener frå heile Europa. Eg vil bli i Presov og bli betre kjend med dei flotte folka eg har møtt her!

Eg vil heim og vere meir med dei gamle, gode venene som eg ikkje har sett på 4 månader!

Eg vil drikka norsk vatn rett frå springen!
Eg vil drikka slovakisk øl!
Eg vil ha kaviar på skjevo! Eg vil ha halusky!
Eg vil ha skikkeleg kaffi, det kan dei ikkje her! Eg vil ha varm sjokolade så tjukk at den må drikkast med skei, det har dei ikkje heime!

Eg vil heim og bu med Henning!
Eg vil ha sola inn vindauget og utsikt mot elva som her på dormitory!

Åh, denne ambivalensen.

Noko eg ikkje kjem til å sakna

2010-05-03T10:39:00.002+02:00

Når eg lagar te synk det små, eggeskalaktige bitar ned til botnen. Det syns ikkje i ein kopp, men i dag laga eg te i glas og då syns det. Eg må hella forsktig på glaset når eg drikk, ellers får eg bitane i munnen. Det er ikkje farleg for meg, men det er ikkje so deilig.

Bitane kjem frå innsida av vasskokaren. Den er dekt med eit tjukt, kvitt lag av kalk, eller kalsium eller kva det no er. Fyrst er det gjørmete, mjukt. Sidan blir det hardt, og brekk opp i små eggeskalaktige bitar som går gjennom filteret og havnar i teen min.

Det er ein ting eg ikkje kjem til å sakna.

Why not? Mari og Henning Tour of 2010 Vol.3

2010-04-28T18:25:00.008+02:00

Det var langfredag då me kom til Presov. Eg var ikkje so glad for å vera der, eg hadde ei veldig sterk magekjensle av at eg ville vera meir på FERIE, og at det å vera i Presov var kvardag (noko som kanskje kan verke ironisk, i og med at eg har hatt heile to innlegg i bloggen om mangelen på nettopp kvardag). Me vandra kvilelaust gjennom sentrum og leita etter ein påskeopen stad me kunne eta middag. Det einaste me fann var kebab, men det var god kebab so det gjekk greit. Etterpå sette me oss på Christiania, ein av dei tre yndlingskafeane mine. Der har dei bøker, og Henning blei veldig begeistra for denne:

Kjempebok der, altså. I tillegg til boka fann me og ein plakat om at det skulle vere konsert der same kvelden. DET ville me, for omtalen verka so kjekk. DVA heitte bandet, og det er å finna på myspace. Me tok med oss Martyna og Olli, og hadde ein vidunderleg kveld. Eg likte bandet so godt at eg investerte i plata.

Og plata er like fin! Det var den eg høyrde på heile togturen til Bratislava neste dag. For me fann ut at det var i god stil til Why Not-touren, å kasta seg på fyrste og beste tog til hovudstaden. Sjå, der fekk eg meir ferie! Eg var gladare inni meg enn eg ser ut som på dette refleksjonsbiletet som ikkje er det minste redigert. På stasjonen før me drog hadde eg ringt og fått ordna oss hotell. Hotel Kyjev? Det var vel eit lovande namn?

Me gjekk ut og åt sushi. Deilig, deilig sushi! Ekte sushi!

Etter det fabelaktige måltidet spaserte me litt i sentrum før me drog tilbake til hotellet. Åh, Hotell Kyjev! Eg vart forelska frå fyrste augekast. Ein enorm mastodont av ei kommunistblokk med 15 etasjar som steilte midt i byen. Dei reklamerer med å ha "original, retro stil" og det kan so visst stemma. Der i garden er det ikkje mykje som har blitt pussa opp sidan 60-talet! Eg var frå meg av fryd. På biletet her beunderer eg utsikta frå 7. etasje, den kvite flekken i midten er Bratislava slott.

Neste dag fortsette me vår turistgjerning, og det innebar å gå på slottet og ta utepils. Sjølve slottsbygninga var under oppussing, men utsikta var fin! Det kjem kanskje ikkje so veldig godt fram på biletet, men det var artig å sjå skilanden på den nye og den gamle bebyggelsen. Dei oransje taka er alle på gamle hus, men lenger borte i byen troner kommunisttidblokkene.

Kva gjorde me eigentleg på? Me spaserte omkring, åt litt tradisjonell slovakisk mat og trakk oss etter kvart tilbake til hotellet, der me hadde kommunist-snacksen klar.

Det siste biletet Henning tok av meg før me forlot Bratislava, var dette.

Kven kan finna ein feil?

Why not? Mari og Henning Tour of 2010 Vol.2

2010-04-28T18:07:00.006+02:00

Me elska Krakow, her representert ved to turistar som kiker ut gjennom augehola i det gigantiske statuehovudet som ligg på torget.
Men dette var jo påskeferien, og Marta og Bartek skulle heim til Rzeszow. Og me blei med. Kvifor ikkje?

Rzeszow kan du uttala omlag "Sjesjåv". Det var store forseinkingar og kø ut frå Krakow, me kom midt i påsketrafikken. Borna i baksetet underhaldt seg med å prøva å uttala polske stadnamn. Mor i framsetet fniste av forsøka, og forsøkte å læra dei to skandinavane opp i proper polsk uttale.

Omsider kom me fram til Marta sin barndomsheim. Der var det mat og påskepynt og kjempekjekke foreldre som viste fram feriebilete frå Norge i 1995, ivrige over å få besøk. Kor kjekt det var å møte nokon frå foreldregenerasjonen att! Og å vere i ein heim! Denslags er mangelvare i dormitorylife.

Men me var jo framleis turistar på tur, og her poserer me foran Rzeszow sitt kjennemerke. Dette monumentet vert på folkemunne kalla noko som ikkje høver seg å skriva her i bloggen, men eg kan jo lenka til eit bilete av heile greia, so kan koffert-tenkande blogglesarar tenka seg sjølv.

Rzeszow-besøket innebar besøk i ein flott park og orkide-hus, vandring i tunnellar under torget og å besøka Marta sin yndlingsplass med det velklingande namnet "Livet er herleg" saman med pyroman-tendensvenene hennar.

Etter to dagar kraup me inn i baksetet att, og M&B køyrde oss til Presov. For meg var det tilbake, men Henningen hadde jo enno ikkje vore der. Og no avslutter eg dette blogginnlegget her, omlag halvvegs i turneen, med det einaste biletet me tok av oss fire i løpet av veka me var i lag.

Marta, Bartek, Henning og Mari på veg opp i heisen på dormitory.
Stay tuned for del tre: Bratislava!

Why not? Mari og Henning Tour of 2010

2010-04-28T17:12:00.006+02:00

Praha, I love you! Krakow, I love you to!

Etter 2 månader utan kjærasten min kunne me sikkert hatt det kjekt kor som helst. Og den fyrste kvelden i Praha hadde me forsovidt det og. Me gjekk til nærmaste kafe/restaurant til hostellet. Me hadde flaks der, maten var knall. Og drikka. Eg introduserte Henningen til Becherovka, ein fin tsjekkisk kompis eg har fått meg.
Hostellet vårt var Czech Inn. Dustete ordspel, men skikkeleg okei hostel, kanskje noko i overkant dyrt. Det beste var kult bad. Eg tok på meg den nye kjolen min og me hadde photoshoot i dusjen.

Ingen av oss har vore i Praha før, so neste dag såg me litt på kartet, tenkte litt på det me visste om byen og sette oss på trikken. Bestemte oss på måfå for å gå av, og møtte akkurat regnskuren. Me blei våte då me sprang over brua, men det brydde me oss ikkje noko særleg om, for me var jo i lag! Me søkte ly i ein liten kunstbutikk. Sidan mannen der inne hadde alpelue og likna på Sartre (og i tillegg var ganske på) kjøpte me eit lite bilete av ein katt som flyr over Praha om natta. Etterpå hadde det slutta å regne, og gallerieigaren anbefalte oss å gå til eit musikkinstrumentmuseum som skulle ligga rett i nærleiken. Me takka for tipset og spankulerte vidare - men på vegen til museet fann me ein kafe me heller ville gå på. Der drakk eg varm sjokolade med eggelikør. Henning drakk kaffi. Eg trur han trakk det lengste strået, for mixen min var passe kvalm!

Åh Praha, så fin ein by! Me spaserte i parken over åsen, kom oss ned til slottet, tok bilete av dei som poserte ved sida av slottsvaktene og fniste litt av den vesle engelen som sit og et på foten til Jesus.

I Praha var me på to museum: Miniatyrmuseum i nærleiken av slottet. Det var utruleg kult! Eg vil gje ei varm anbefaling til miniatyrmuseet. På biletet kan du sjå eit tog på ei augevippe, fotografert gjennom mikroskopet.

Me møtte Marta, venninna mi frå språkkurset, og Bartek,kjærasten hennar, og drog på pornomuseum. Det beste me såg der var spansk pornofilm frå 20-talet, ellers var me verken særleg kåte eller oppglødde når me gjekk der i frå. Ei turistisk oppleving eg vil gje ei skikkeleg midt på treet anbefaling til.

Etter museet gjekk me og tok eit par øl og Becherovka. Og det var då me forstod at me var på WHY NOT? TOUR.
Kva skal dåke i Bratislava eigentleg? spurde Bartek. Har dåke planer der?
Nei, det hadde me vel eigentleg ikkje. Me ville berre sjå Bratislava og kanskje ta båten til Wien medan me var der. Javel, sa Bartek. Men me skal jo køyra til Krakow i morgon. Bratislava kan dåke jo dra til heile tida, kvifor blir dåke ikkje berre med oss?
Ja, kvifor ikkje? Why not? So på det neste biletet har me stogga på eit kjøpesenter for å bruka opp dei siste tsjekkiske korunene våre på veg til Polen og Krakow. Der hadde me heller aldri vore før, men denne gongen slapp me å lesa kart for me var jo i lag med lokale.

Me sov i leiligheita til Bartek, og M&B viste oss SITT Krakow. Neste dag var det ein annan lokal som viste oss rundt: Lukasz, vår heilt eigne Crazy guide som køyrde oss til Nowa Huta i ein knallgul Trabant og viste oss ein ekte Stalinby, og levande minner frå kommunisttida.

Lukasz lærte oss å elska ein kommunistisk godbit: vodkashot og sylteagurk. Heile, feite små sylteagurker. Her koser eg meg med den siste biten, iført eit par briller som me fann i det autentiske kommunisthusværet me besøkte som del av turen.
FOR ein tur det var! Det er verdig ein heil bloggpost for seg sjølv. Kanskje det kjem ein gong det og? Men ikkje no, eg har ikkje tid.

Nei, eg har ikkje tid - for WHY NOT? TOUR er ikkje over enno! Men det blir ny post av resten!

Ashes to ashes, flight to dust

2010-04-16T17:14:00.005+02:00

I går var det 16. april. Me kom 16. januar. Me drar 7.mai.

Det er lenge sidan me kom, og det er kort til me drar. Det er ufatteleg kor kort det er til me drar, men likevel skulle eg heim i helga. Eg bestemte meg i ein hui og ein hast for ei veke sidan, og billettar vart kjøpt inn. Heim! Heim! Heim for å motta heider og ære i Storsalen. Overraska alle med å brått vera der!

Åh, du kan tru eg gleda meg! Etter 2 veker med Henning-besøk var eg så veldig, veldig klar over korleis livet mitt HEIME, folk heime, den eg er med dei, samtalar eg pleier å ha med dei som er lik meg, som eg har kjent lenge. Alt er på eit vis annleis enn det eg har her. Det er bra folk her og, men MINE folk er ikkje her.

Når eg drar herfrå kjem eg nok til å vera trist. Til å sakna! Kanskje det tilogmed kjem ein dag då eg heller vil vera i Presov enn nokon annan stad på jorda.

Men det er ikkje denne helga. Denne helga er det frykteleg, frykteleg synd i meg, og eg drikk vodka på trass. Eg sørger! Eg fekk ikkje gå på mottaking og drikke champagne i galla! Eg fekk ikkje motta Storsalen sin hyllest! Eg fekk ikkje vera med Astrid, Ingvild, Ane, Henning og alle dei andre!

Men eg fekk gå tur med Camilla, Sara og Hans i verdens deiligaste vårvær. Eg fekk eta god mat i lag med dei, strena rundt på handlesenter og til slutt sjå ein fantastisk og veldig sterk film, Brothers, ilag med dei.

Og i Trondheim snør og regner det på same tid.
Det er magert.
Men det er litt trøst.

2010-04-14T11:43:00.002+02:00

Eg er litt sliten og lei, har masse å skriva, avsluttande prøve å lesa på til i morgon (Education of Roma) og ute er vårsola bytt ut med plaskregn.

Eg har ein kaffikopp i senga, bittelitt heimlengsel og ein hjerne som jobbar saaakte. Skulle ynskja hjernen min var like bra som Bertha!

Attende til kvardagen?

2010-04-07T12:15:00.004+02:00

Kvardag? KVARDAG? Det blir stadig vanskelegare å definera kvardag. Dag-til-dag-planlegging. Mangel på rutiner. Fråvær av vanlegheit! Men mest av alt: besøk!

Henning er her! Etter den store WHY NOT TOUR of 2010 er me land i Presov. Eg skal sjølvsagt skriva og visa bilete! Bilete og forteljingar frå 2 land på 1, 5 veker: Praha, Krakow, Rzeszow, Bratislava og no: Presov. Men det må bli seinare, for det meste av bileta er på Henning sin pc. Mi vesle frøken Mac er nemleg heilt fylt opp av bilete no. Eg slettar og slettar, og no har eg byrja å sletta musikk, men harddisken min er framleis full, so bileta frå ferien ligg på Henningen sin data. Dagens bilete er kun som illustrasjonsfoto å rekne. Sjølv om det er frå ein butikk er det retteleg eit bevis på kva årstid som er komen: VÅREN!

No er me på kafé og jobbar med skule. Me søv på "gjesteromma" på dormitory, lav standard men ikkje verre enn ein kunne forventa til ein pris av 10 euro natta. Klokka 8 satte han på nettradioen, og 8.30 seig eg i dusjen.

Sidan har me ete frukost og gått hit til Balada Literarna Kaviaren, Balada litteratære kafé der me drikk kaffi og skriv på kvar vår semesteroppgåve. Hans oppgåve: Bachelorprosjekt. Mi oppgåve: Praksisrapport.

Sola er komen, me skal snart på tur.
Eg er so glad for at han er her!

Nett innom

2010-03-27T09:24:00.003+01:00

Eg sit i senga og venter på at håret skal tørka. Bratislava! For ein lovande by! Eg kom fram i går kveld, på toget med Martyna, og me åt vidunderleg sushi før me møtte ein gjeng på staden med det flotte namnet "1. Slovak pub". På engelsk.

På Slovak pub orka eg ikkje eingong drikke opp øla mi, og langt mindre ta bussen ut i gokk for å snika meg inn på eit dormitory eg ikkje har lov ti å snika meg inn på eigentleg, so eg stakk bort på hostelet over gata i staden.

Og det er der eg sit no. Eg sit i oransje sengetøy og venter på at håret skal tørka og at coldrex-drinken min skal bli kald nok til å drikka. Sola skin inn gjennom oransje gardiner og eg kjenner at den varmer på ordentleg.

Våren er her! Og eg skal til Praha og møta Henning!

Kjapp oppdatering før ferien

2010-03-25T22:19:00.006+01:00

Sidan sist har eg vore og observert i ein ny barnehage. Det vart berre ein dag denne veka. Eg hadde tolk med meg denne gongen, den supertrivelege pedagogikk-studenten Ivan. Monika og Iveta, koordinatorane våre, sender han hit og dit for å følga oss og tolka for oss. Det var veldig bra å vera med han i barnehagen, kjekt å kunna snakka om det eg ser med ein som faktisk forstår det som blir sagt og! På bileta poserer Ivan ved sida av planverket til barnehagen, hendig nok hengt opp på veggen lett tilgjengeleg, og eg ser på borna som bygger med klossar.

Og so fekk eg besøk! SIT-Christer var tilfeldigvis i nabolaget! Eller nærmare bestemt: han stakk innom Presov på veg til Romania med tog. Som dåke kan sjå tok han kjapt opp kulturen i landet, til dømes tradisjonen med å ri på dyra rundt Neptun-fontena i sentrum.

Om kvelden var det norsk tradisjonsmat med Team Norway på dormitory-kjøkenet. Taco, ja.

I går var det tid for slovakisk tradisjonsmat! I framgrunnen kan de sjå den berømte Bryndzove Halusky som eg kalla bloggen min opp etter kun basert på namnet. Det var lenge før eg visste kva det var og langt mindre smakte. (For øvrig: eg er framleis den einaste nordmannen eg veit om som faktisk er glad i denne potet-retten.) I bakgrunnen: ein nøgd Christer med dei deilige kvitlaukspotetpannekakene sine.

Men derifrå slutta ting å vere artig.

Eg har pådratt meg den kraftigste forkjølinga eg har hatt på so lenge eg kan hugsa, so eg er sliten, tett, sår i halsen og generelt litt nedstemt. Eg har kjøpt det som finst av forkjølingsmedisin i dette landet, og trøkker nedpå med strepsils og coldrex til den store gullmedaljen. Eg må bli frisk i løpet av natta!
I morgon dreg eg nemleg til Bratislava etter ekskursjonen i roma-barnehagen. Derifrå skal eg til Praha og møta Mannen i Mitt Liv, og me skal cruisa litt rundt i landet før me slår oss til ro her i Presov om nokre dagar, moglegeins torsdag.

GOD PÅSKE DER HEIME! Vonar Kvikklunsjen, appelsina, Poirot og alt det tradisjonelle er deilig i år og.

Romske dety

2010-03-22T20:42:00.002+01:00

Overskrifta tyder Roma-born, og her kan du sjå dei dansa:

Og no, min gode lesar, har eg eit spørsmål til deg. Kva veit du om romafolket eigentleg?

Me (NIL-studentane, Martyna og Baris) tek eit fag på universitetet som heiter "Education of Roma". Forelesaren er Monika Krajcovicova, som også er praksiskoordinator for oss. I den fyrste forelesninga me hadde i faget fekk me utdelt eit tankekart. I midten stod det ROMA, og rundt skulle me skriva alt me visste. Eg skreiv: minority, poverty, alcoholism, settlements, segregation, forced assimilation, exposed of racism. Men eg skreiv også: ancesting from India, colorful clothes, strong family bonds, music, metal work. Lista over negative, triste ting var diverre lenger enn den over fine ting. Historia til Roma-folket er full av forfølging og tvang, og framleis er rasismen mot dei grov. I dag er omlag 10% * av befolkninga i Slovakia Roma, men ikkje alle er fattige og lever i dårlege kår. Nokon gjer, men generelt kan ein seie at det fins Roma-folk i alle sosiale lag, akkurat som resten av befolkninga.

Faget skal læra oss om forhalda for Romafolk i dagens Slovakia, gjennom tema som historie, kultur, tradisjonar, buforhald, livvstil og barneoppdragelse. Me skal på ekskursjonar til landsbyar og skular og få besøka folk, både dei som lever i lavare og høgare "socio economic conditions".

Filmen er av dansegruppa til Základná škola Jarovnice, Jarovnice barneskule. Denne skulen skal me besøka på fredag. Som førebuing til besøket surfer eg på nettsida til skulen, med google translator til hjelp.

Sovidt eg kan forstå det av nettsida er estetiske fag viktige for skulen, kunst og handtverk, dans, musikk og so vidare. Her og her er lydfiler frå recitovať, diktlesing og song frå skulen.

Kjenslene mine i forkant av ekskursjonane er faktisk litt blanda. Eg gler meg veldig. Det blir ei fantastisk interessant oppleving! Men eg gruar meg litt og. Eg gruar meg til å besøka landsbyar der folk bur under dårlege kår. Men aller mest gruar eg meg til å møta mine eigne fordommar.

* Offisielle tal seier at det er kun 3-4% av befolkninga i Slovakia som er roma, medan det reelle talet er høgare, og talet varierer etter kva kriterie ein set.

Filmen, biletet og lydfilene er frå nettsida til skulen.

Hovudet over vatnet

2010-03-18T08:29:00.003+01:00

Picture unrelated: Kims leik i barnehagen.

"Mamiiinka!" klarte den gråtkvalte treåringen å hiksta fram. Mamma mi! Og eg prøvde å trøysta. Ho grin veldig ofte ho her, men det er jo ikkje grunn nok til å la være å trøysta når den vesle jenta grin so ho nesten ikkje har pust att.

Og for å gje dykk eit inntrykk om kva nivå slovakisken min er på, eit nivå som både er imponerande høgt og lattereleg lavt på same tid (alt etter korleis ein ser på det) skal eg no gjengje "samtalen" vår når eg prøvde å trøysta:

- Maminkaaa!
- Ja. Eg veit. Mamma. Men ikkje no. Seinare!
- Hulk, hulk, hulk.
- No er lunsj. Veit du kva er lunsj?
- Hulk, hulk. Suppe.
- Ja, suppe! Likar du suppe?
- Hulk. (nikkar).
- I dag er suppe russisk borsj. Raud suppe. Likar du raud suppe?`
- Hulk, nikkar.
- Og etterpå - buchty! Likar du buchty (Buchty er søte bollar.Tullete lunsj, men borna elskar det.)
- Ja. (nesten uten hulk)
- No er lunsj, etter er sove og sååååå: mamma. Bra?
- Ja. (nesten roleg)

Det høyrer jo med til historia at sjølv om ho roa seg, so grein ho like mykje då eg slapp henne og ho måtte stå aleine på golvet utan å bli strøke på ryggen. Men det var heller ikkej dei pedagogiske evnene mine me skulle snakka om no. Det var dei språklege. So? Kva tykkjer de?

Eg har ikkje telt ordforrådet mitt, men vil tru at det ligg på rundt 100, kanskje 200 ord (eg skal vere 4 timar på flyplassen i Praha seinare i dag, so kanskje eg kan telja då, heh). Eg kan konstruera setningar med to ledd. Eg kjenner til prinsippa for, og behersker (men treng betekningstid) å bøya verb etter person*, har byrja å forstå korleis genitiven fungerer (til dømes TRUR EG at Hans sin vil vere Hansovi, men dette kan vere heilt feil)

Eg er god i dei viktigaste høfligheitsfrasene samt å introdusera meg sjølv, og kan so godt som utan problem bestilla mat og drikke på restaurant. Eg kan gjera meg forstått, og forstå ungane i barnehagen til ein viss grad.

Det eg IKKJE kan er preposisjonar (som i sin tur styrer kasus - hoho!), å gradbøya adjektiv, snakka i andre tider enn presens eller forstå når nokon snakkar til meg i anna enn dei heilt enkle setningane. Eg kan heller ikkje fortelja noko som krever meir kompliserte setningar enn "Eg studerer pedagogikk". Hvis eg skal sei at eg studerer på andre året må det teiknspråk og velvilje til. Det kan til dømes bli noko slikt som: "Skule er 3 år. Eg er 2 år". Forståeleg? Ja, i kontekst. Utanfor kontekst? Neppe.

Ja, og so juksar eg ein del. Hvis eg ikkje kan eit ord, men kan motsetninga er eg veldig flink til å bruke den nektande forstavinga ne-. Til dømes: Eg veit er viem og eg veit ikkje er då sjølvsagt neviem. Ganske greit. Og dette ne- bruker eg flittig, anten den høyrer heime til ordet eller ikkje. Nespolu seier eg, og meiner "nei, me skal ikkje betala saman". Nedlha seier eg og når eg skal sei at noko ikkje er langt, for eg kan ikkje ordet for kort. Nokre gongar passar det å bruka ne-, men dømet med nedlha trur eg best kan omsetjast til ulangt, og det høyres jo ganske dust ut.

For å oppsummera: Eg lærer heile tida, og med tanke på at eg har vore her i 3 mnd men ikkje har hatt språkundervisning heile tida er eg blitt veldig flink. Flinkare enn gutta boys! Men det er ikkje so rart, for eg er meir opptatt av det og prøver hardare enn dei og. Eg har i underkant av 2 månader igjen her nede, og skal nok bli enno litt betre før eg dreg heim.

Men fyrst er det ei bryllupshelg i Spania som står for tur! So no blir det lite slovakisk på meg dei nærmaste dagane, og eg kan like godt avslutta med: Hasta la vista!

*Systemet her er som på tysk. For dei som ikkje kan tysk, so tyder det at verbet har ulik bøying etter som det er eg, du , han/ho/det, me, dåke eller dei som gjer det. Og her er systemet for verbet "å være":
Ja som, Ty si, On/ono/ona je, My sme, Vy ste, Oni/ony ju.

Sushi & Standard

2010-03-14T16:23:00.001+01:00

Hei til nye lesarar! Mormor og tante Tone, beklagar at dåke ikkje har visst om bloggen før! No er det sundag føremiddag, og eg sit i senga med ein kopp kaffi. Åh senga! Den fungerer både som seng og sofa her på dette 12 kvadrat rommet som er "heime". Eg har ofte tenkt på at eg skal skriva om Ups & Downs of Dormitory Life, men det blir ikkje i dag heller. I dag skal eg fortelja om i går!

Martyna og eg bestemte oss for å utvida horisonten vår ein smule. Prešov er ikkje verdas navle er eg redd, og me kjente at me var litt leie av gatene og vanene, so me sette oss på bussen til Košice. Bussturen tek omlag ein halvtime, so kjem me fram til busstasjonen i denne nest største byen i Slovakia. Košice er merkbart større enn Prešov (sjølv om denne er den 3. største byen i landet), men ikkje so veldig ulik uansett. Planen for dagen var å dra på Galeria, eit stort, nytt handlesenter rett utanfor bykjernen, so me måtte kjøpa billettar på automaten. Då måtte me kjøpa buss-billettar på automaten.

Før me drog til handlesenteret spaserte me litt i byen. Hovudgata heiter Hlavna. Det heiter hovudgatene i alle slovakiske byar for øvrig, då dette faktisk tyder hovudgate. Hlavna-en her er lenger enn i P, katedralen er større og ein skulle kanskje trudd at folka var fleire. Men nei. Her er det ikkje som i Noreg, laurdag er ikkje prime time for spasering og shopping. Butikkane stenger klokka 12 eller 13, og det er so godt som folketomt i gatene.

Bortsett frå to menn som bar ein kjempestor pakke.

Og nokre nonner på veg ut av ein pizzeria. Er normalt/til å forventa eller om det var rart/kuriøst? Et nonner pizza? Det er jammen ikkje godt å veta, men no har me empiriske bevis som kan tyda på at dei gjer det.

Me såg på teateret og lot oss begeistra av både bygningen og programmet. Dit skal me og sjå ballett! Og kanskje opera! Åja! Sjølv "Et dukkehjem" av Ibsen skal dei setja opp i vår, men eg føler meg ikkje akkurat stødig nok i slovakisk til å våga meg på ei slik utfordring. Då trur eg heller at eg vil safe (som ungdommen seier) med Svanesjøen av Tsjakovski.

Men so! Etter spasersturen skulle me iallefall til handlesenteret.

Men då fann me SUSHIRESTAURANTEN! Åh, då var me glade! Sushi! Det var heilt fantastisk. Me åt miso-suppa og nighiri, maki og meira maki. Det var veldig, veldig godt, men ikkje heilt slik sushi eg er vane med frå Ravnkloa i Trondheim som ligg rett der fiskebåtane legg til. Det var merkbart at denne sushien er laga midt i europa, langt frå anna vatn enn ei og anna elv. Det var røykelaks og scampi frå frysen, ein rar bit med noko fiskepuddingaktig og crabsticks. Mindre FERSKT med andre ord, men det var like greit. Det smakte vidunderleg, og hadde det vore fersk fisk hadde eg vore skeptisk uansett, so langt innpå land.

Her jobbar Martyna hardt med ein gigantisk bit "tiger eye maki". Åh, me var glade for at me hadde fått sushi!

Etterpå skulle me dra på handlesenteret. Men so såg me skiltet til ein kafe som heitte "Casablanca", og sidan både namnet og staden såg lovande ut, og me begge elskar filmen, fann me ut at me trengte kaffi. Og varm sjokolade.

Me likte Casablanca. Stilen var ikkje heilt Marokko 1943, men me likte oss. Eg tok eit bilete som ser ut som eit maleri av Edward Hopper hvis du legg godvilja til og hvis ho hadde sett ut glaset. Og den varme sjokoladen! Ohoi, her i landet er varm sjokolade mykje nærmare sjokoladepudding enn kakao. Det går nesten ikkje an å drikka den, den er så tjukk at du må eta med skei.
Og no var det faktisk ikkje tid til å dra på handlesenteret i det heile.

Neste punkt på programmet var å treffa tidlegare nemnde Iveta Kovalcikova for å bli med på slovakisk meisterskap i standard-dans, eller Majstrovstvá Slovenska 2010 v štandardných tancoch som det heiter på lokalt. Dotter til Iveta deltek nemleg på senior-nivå, og ho hadde invitert oss for for å sjå henne dansa i meisterskapet. Eg fekk melding frå Iveta ("Hello Mary!") med namnet på staden me skulle til, so me spurde oss fore og sette oss på bussen.

Etter ein 10 minutts busstur langt ut i suburbia ringte Iveta og fortalde oss at staden me skulle til låg 8-10 minutts gange frå busstasjonen. Og at dit me var på veg var ein annan stad med same namn. Hoppsann.Eg berre lo, men Martyna var ganske sur. Særleg då me blei glodd på av ymse hankjønn på bussen. Ho lurte på om ho såg stygg eller rar ut, men eg trur ikkje det var derfor dei glodde. Eg trur heller det var fordi me snakka engelsk og hadde litt korte skjørt!

Etter kvart fekk me nærmare beskrivelse frå Iveta på melding, og instruksjon om kor me skulle frå ein random mann som passerte. So me sette oss på bussen tilbake, og håpte på det beste. Då me gjekk av var me litt skeptisk, for me fann oss sjølv midt på ei bru over motorveglandskapet.

"Sou zeleznicne za stanicou pod mostom smerom von z mesta" var introduksjonen på melding. Me viste den fram til ei jenta som gjekk av bussen samtidig som oss, og ho smilte og nikka. Og peikte på sportsstadion som låg rett i nærleiken. Me var framme!

Og for ei oppleving det var! Eg kjente mitt 6-årige sjølv hyla av lykke ein stad inni meg. ÅH, kjolane! Og haldningane! Og musikken! Og dei stramme karane med kjole&kvitt og sleik! Tango, quickstep og vals! Lenka Kovalcikova designer og syr kjolane sine sjølv, og ho var so fin som ei prinsessa der ho svevde rundt. Det var ikkje so enkelt å fotografera, men det er i alle fall henne på det øvste biletet her.

Etter 3 timar med fabelaktig dansing og noko tresmak i rævo etter dei ikkje so veldig komfortable benkane vart vinnarane kåra. Då hadde me oppnådd sopass innsikt at me var nøgde med resultatet. Vinnarparet var også slovakiameistrar i fjor. Lenka og partnaren kom på 7. plass. Av 42 par er dette slett ikkje dårleg, men det betydde at dei ikkje fekk dansa i finalen. Finalerunden består av 6 par, og då er det litt ekstra skuffande å ikkje nå opp, sjølv om dei kom høgare enn dei hadde rekna med i utgongspunktet.

Tilslutt spelte dei nasjonalsongen for vinnarane og Iveta køyrde oss heim til P. For ein dag! For ein kveld! Eg var blid då eg la meg.

Raudstrømpe eller nettingstrømpe?

2010-03-08T19:12:00.000+01:00

(ein engel på veg heim med mor og bror og som ikkje har nokon ting med innlegget under å gjere)

Det er kvinnedag i dag, ein dag eg alltid har vore medviten om. Alltid takksam for den kampen som vart kjempa før eg vart fødd og alt dei oppnådde som gjekk i tog under sterke paroler. Men eg har ikkje gått so mykje i tog sjølv. Eg har heller aldri tatovert meg med noko female power-teikn. Eg har ikkje presentert meg som den største feministen eller deltatt hardast i diskusjonane.

Men likevel vert eg overraska over at kvinnedagen her i landet handlar mest om at menn skal kjøpa blomar til damene, gje dei gåver og ta dei med ut på middag og sånt. På veg frå barnehagen såg me mange jenter som hadde fått blomar. Dei stolpa seg avgarde på høge helar, tungt sminka og arm i arm med kjærasten.
Eg spurde Marketa frå Tsjekkia då eg kom tilbake til internatet, og ho kunne stadfesta det eg tykte det såg ut som: at kvinnedagen her i landet minnar meir om valentinsdagen enn om ein politisk viktig dag. For det meiner eg den er - både historisk og samtidig. Eg har også snakka so vidt med den polske venninna

Det er ingen menn i barnehagane her i landet. Dei lærarane me møter tykkjer det er flott at Hans og Kjell Thomas ynskjer å vere førskulelærarar, og det verker ikkje som dei tykkjer det er rart eller feil eller noko. Tvert i mot, får eg inntrykk av.
Og eg trur det ville vore positivt for dette landet.

Det er jo det dei seier i den sektoren me held på å utdanna oss inn i: at når mennene kjem, kjem og dei høgare (og rettferdige) lønningane. Og det er jo ikkje rett. I Slovakia er lønningane for førskulelærarar horrible, me hadde ein lang samtale om detta med Lucia i dag. Og sjølv om eg tykkjer det er sørgeleg at det må menn til for å betra forhalda, so tviler eg ikkje på at det er ein faktor som hjelper.

På facebook i dag hadde ei tidlegare klassevenninne (me snakkar barne- og ungdomsskule her) ein kommentar i statusfeltet om at ho er flau over å vere kvinne på kvinnedagen, når "feminaziane står å skrike..." (direkte sitat).Då blei eg lei meg. Ho hadde vel likt å vere her ho då, og fått roser. For eg ser poenget med å gjere STAS PÅ, men samtidig tenker eg at det ikkje er dette det handlar om. Eg lot meg fyra opp og har tilbrakt kvelden med å krangla på internett. Flaut.

...og dagene løper avsted som ville hester.

2010-03-07T12:24:00.000+01:00

Eg tenkte at eg skulle ha "kvardag" som overskrift på på denna posten, for når eg skal skriva samlepost over 2 veker måtte eg nesten ha denna tittelen igjen. Men kvardag? No er me allereie halvvegs i opphaldet, og eg har enno ikkje kjensle av kvardag. Eg har heller inga kjensle av at me faktisk er HALVVEGS, og tanken er heilt absurd. So difor den tittelen det vart, lånt av Charles Bukowski.

Dei siste tre vekene har kort sagt vore slik:

Skikurs med barnehagen:
(her skulle eg hatt ein film av kidsa som renn ned bakken, men blogger ville visst ikkje lasta han opp)

Studieveke:

Praksis.

Noko har stabilisert seg og blitt "vanleg", men framleis er eg utan rutine på det meste. Noko er fast: riskaker med ost eller leverpostei til frukost. Pulverkaffi om ettermiddagen. Sova ein times tid etter barnehagen. Skype med Henning, gjerne ein times tid.

I helgene går me ut og et og drikk littegranne øl. Kanskje drar på disko, kanskje har me innefest med folka på gongen. Særleg dei tyrkiske er me ein del i lag med, dei polske held seg ein del for seg sjølv. Bortsett frå Martyna, då.

Men noko er ikkje fast! Sjølv om me byrjer å bli vane med landet og byen og folka, so skjer det stadig ting som overraskar stort. Hendingar som er verdige den herleg underhaldande nettsida my life is average.

Som eit lite Hare Krishna opptog midt i hovudgata. Med trommer, song og dans. Hare hare!

Eller som den litt skumle opplevinga då nokon som høyrdes ut som Darth Vader nærma seg meg i trappa, og eg brått vert teken att av han her som kom springande:

Eg har tusen ting å skriva, tusen bilete å visa (faktisk nærmare to tusen) men hovudet mitt er ikkje heilt i bloggmodus i dag. Stay tuned! Brått kjem inspirasjonen tilbake! Kanskje etter eg har vore på kino med Martyna og på middag med familien til Kjell Thomas?

Stjerner i sikte.

2010-02-23T20:34:00.000+01:00

Etter kvart har me byrja å lura på om det ikkje skjer so veldig mykje tv-nyhenda her i Slovakia kan laga reportasjer om. Heile tre gongar har me nemleg funne oss sjølv midt i "begivenhetenes sentrum", som det heiter. Den fyrste gongen me var på TV var på ein reportasje frå språkkurset (bilete ein stad inni her), der eg fnisande fortalde på slovakisk at eg heiter Mari og er frå Noreg.

Den andre gongen var me litt meir i utkanten. Det kom nokre kamerafolk og filma då praksisbarnehagen hadde utedag i snøen. Diverre veit me ikkje kva denne filminga vart til, men me blei ikkje intervjua nokon av oss, so då kan det vere den same.

Men dagen i dag må seiast å vere eit høgdepunkt i kjendistilværet. Berre sjå! Nyhendeinnslag i beste sendetid på nasjonalt fjernsyn!

Baris, vår tyrkiske reisefelle (som for øvrig gjer ein sterk figur i filmklippet her) klarte å lasta filmen ned frå internett. KUDOS for det, for då kan alle få sjå kor god eg har blitt i slovakisk! Og kor flinke me er på ski! Og kor skjønne ungane er! (Legg særleg merke til skarre-r`en til han guten som er godt innpakka i skjerf og snøbriller. Den r`en der er ikkje standard her i landet!)

Me er snart ferdige med dag 2 av skikurset med praksisbarnehagen vår. 10 ungar, 4 lærarar og 4 utvekslingsstudentar bur på 2-stjerners hotell. Lærarane har kurs i å vere ski-instruktørar, og eg må sei dei er veldig flinke. Det er veldig artig å sjå borna få stadig betre kontroll over svingane sine! Likevel må eg vedgå ein ting - det er enno artigare at eg blir flinkare til å svinga sjølv. "Ikkje plog!" seier dei til meg, og eg prøver so godt eg kan å ikkje ploga.

I dag var me i bakken 2-3 timar før lunsj, og etterpå var det "Wellness". Ahhh, Wellness! Dei er glade i dette konseptet her i landet, og det har me jammen blitt sjølv og. Heime kallar med det vel helst for "spa" - for me snakkar boblebad, ulike basseng og ulike typar sauna.

Kveldsmåltidet på hotellet i dag var ein katastrofe. Me fekk 4 bollar, men ikkje steikte. Neida, dampa eller kokte eller noko. Heilt kvite bollar med syltetøy inni, smelta smør oppå og sjokoladestrø på toppen. Det hadde kanskje vore greit med ein, som dessert eller noko. Men fire var litt i overkant, og særleg sidan me var kjempesvoltne når me sette oss til bords. Kjøtsvotne! So me gjekk til restauranten for å få i oss noko skikkeleg mat.
So no er me trøytte og gode alle saman. Og endeleg mette!

KJell Thomas ligg i senga og ser OL på dataen og eg har skrive ein litan epistel som kanskje skal havna i avisa i Presov, hvis eg forstod læraren rett. Eg skal sjølvsagt koma tilbake til det, om det visa seg å vera tilfellet! Men no skal eg prøva å få med meg det siste av UKEsjefsvalgstreaminga på stv.no.

Søndagstur

2010-02-21T18:01:00.001+01:00

Det er folk rundt meg heile tida, so i dag gjekk eg tur aleine. Det var innmari deilig! Fint vær var det og.
Eg filma toget....

...eg tok fragmentariske, tøyste sjølvportrett...

...snikfotograferte andre som gjekk søndagstur....

....tok bilete av ting eg såg....

...og fann til slutt ein super kafé der eg skreiv skulerelatert dagbok, drakk ein te som kanskje er den beste teen eg har smakt, og tok fleire tilfeldige sjølportrett.

Kino og ski no.

2010-02-18T19:07:00.001+01:00

Kino?

Ski no?

Eg slår saman to kjekke hendingar til ein bloggpost. Ellers får eg vel aldri fortald om alt!

Nokon fekk kanskje med seg at det var den so kalla valentinsdagen på sundag. Martyna og eg hadde den perfekte plan: me skulle gå på Scala Kino og sjå "Vicky Cristina Barcelona". Me har vore på kino ein gong før, i det store handlesenterkomplekset MAX, der dei kun viser det siste av action, komedie og romantisk komedie frå det store landet vest for England.

Scala, derimot, mistenker eg meir for å vere ein filmklubb. Kan de sjå av biletet? Framsyninga var i ein fjong teatersal av lettare sosialistisk utsjånad. I foajeen kunne ein kjøpa seg noko å drikke, og inne i salen spelte dei romantisk, slovakisk visejazz over anlegget. Oi, sa Martyna då me hadde sett oss. Ho hadde fått program for kinoen då me kjøpte billettar, og det viste seg at Vicky & Cristina skulle vere film nummer 2 denne kvelden. Fyrst skulle me få sjå LÁSKY JEDNÉ PLAVOVLÁSKY, ein tsjekkisk film frå 1965. Utan tekst.

Martyna er polsk, og forstår ganske godt slovakisk, men ho forstod cirka null av replikkane i denne filmen. Kva skjedde no? kviskra eg, og ho svara kvar gong: "your guess is as good as mine". Likevel var det ei festleg oppleving. Hårsveisane og kleda var nesten nok i seg sjølv, i tillegg til ei rasande festleg scene (som for øvrig vara i ca ein halvtime) der 3 noko aldrande militærkarar sat ved eit bord på ein stor dans og prøvde å samla mot til å sjekka opp tre unge jenter.

Dette scenebiletet var så superfint at eg bestemte meg for å bli lovbrytar. Så blygt og tekkeleg og samstundes so vågalt!

Etter filmen var ferdig var me klare for Woody Allen og søte jenter i ein vakker by. Men neidå! Ikkje enno! Fyrst skulle me få SHOW! Ein snodig kar med bowlerhatt og tversoversløyfe snakka i mikrofon ei heil stund. Han vandra omkring i salen og prøvde å få kjærastepar til å fortelja (i mikrofonen) kor høgt dei elska kvarandre. Paret med den beste kjærleikserklæringa kunne vinna ei helg i ein eller annan by - og likevel var det ingen som ville snakka og det var superflaut. Etter denne kleine seansen kom ein politikar som me kjende att frå store valgplakatar over heile byen, og etter det var det brått konsert! To unge artistar spelte ein song kvar.

Til slutt fekk me endeleg sett "Vicky Cristina Barcelona". Eg elska den, sjølvsagt. Etter filmen gjekk me i dei slapsete gatene i Presov og snakka om kjærleiken og rastløysa og andre tema som ligg nært etter å ha sett ein slik film. Ikkje eit Gaudi-bygg i sikte på veg heim, ikkje ein einaste heftig spansk kunstnar, men mykje spanande austblokk-arkitektur og eit dormitory fylt med polske og tyrkiske utveklingsstudentar. Eg trur romansen får venta til 18. mars.

Og no til noko heilt annleis.

Dette er Doc. PhDr. Iveta Kovalčíková. Me har stadig møter med henne, ho er ein av nøkkelpersonane i å følga oss opp her nede - noko som i seg sjølv er nokså ærefylt trur eg, då ho er viserektor. Eg har inntrykk av at eit godt forhald til DMMH er viktig, og at dei difor strekk seg litt lenger for å følga oss opp. Men dagen i dag var noko meir for moro og sosialt - ho tok oss med på skitur og lunsj!

Me gjekk i ein time innover ein Askepott-skog før me snudde og gjekk tilbake. Eg hadde sjølvsagt kamera med i jakkelomma, og fekk no tatt noko brukbart i skodda.

Etter turen åt me lunsj, eg koste meg igjen med den deilige Bryndzove Halusky. Eg har kanskje ikkje fortald nærmare om denne slovakiske nasjonalretten? Vel, det får koma ein post seinare. Halusky! Mmmm, det fortener ein eigen post.

Det føltes godt å få brukt kroppen sin litt skikkeleg. Dei fleste nær meg vil vite at skigåing ikkje er noko eg driv med i særleg stor skala når eg er heime, dette var vel 4. eller 5. gongen på 10 år, men i dag kjente eg at det var skikkeleg fint. Skia me brukte var ikkje av nyaste patent (og dessutan bakglatte nok til å laga gode strekkar i låra...), og me hadde fått låna dei av sportsfakultetet på universitetet. Kovalcikova ordnar opp! I morgon skal me få rutetidene til bussen slik at me kan dra tilbake dit me var i dag hvis me har lyst å gå meir på ski. Og det kan henda det blir lurt - måndag til torsdag skal me jo på skikurs med borna. So kanskje me må legga oss i hardtrening for å visa oss som den ski-nasjonen me liksom skal koma frå?

Do you want me to sign it "Andy Warhols brother"?

2010-02-15T18:35:00.000+01:00

So me drog på biltur! Martyna og Max frå språkkurset og Kjellis, Hans og meg. Det er skikkeleg greit å kjenne ein italienar i nabobyen som har eigen bil! Romveninnna mi fortalde meg om noko interessant, kulturelt som me ikkje kunne la vær å oppsøka når me no ein gong er her i landet, so Martyna og eg organiserte.

Me køyrde gjennom landsbyar og litt større byar som såg ut akkurat som den aust-europeiske stereotypien ein gjerne ser for seg.

Landskapet varierer mellom slake åsar, skogar eller åkre. På denna åkeren hadde nokon parkert. Det var litt rart, for det var langt til nærmaste noko som helst anna enn motorvegen. Max foreslo at nokon skulle ha sex. Det kan godt henda, men me hadde køyrd forbi før me rakk å sjå etter Titanic-hender på vindauga.

Og etter to timar hadde me kome fram til målet for reisa: Medzilaborce og Andy Warhol-museet der. Ja! Eit Andy Warhol-museum! I ein bitteliten by 10 km frå grensa til Ukraina!

Foreldra til Andy Warhol (eller Warhola, som han opprinneleg heitte) kom frå Mikova, ein enno mindre landsby i nærleiken av Medzilaborce. Andy sjølv reiste aldri hit, men broren hans John har fortald stiftelsen bak museet at Andy var interessert, men at han diverre døydde før han drog dit.

Inne i museet fann me litt historisk bakgrunn om Andy Warhol og familien hans, nokre maleri av onkelen hans og det som eg likte best: eit rom med maleri av broren til Andy, Paul. Det beste i dette rommet var ei faksimile av eit intervju nokon hadde gjort med Paul Warhola. Det var ei sær og litt sørgeleg historie. Andy var den sykelige, litt sære ungen som fekk all mora si merksemd. Faren var mykje ute og reiste, so Paul måtte sa seg av veslebroren som ofte var sjuk, hadde "a twitch" og som ofte låg i senga. Det var Paul som lærte Andy å lage collagar og male på, og å overføre trykk til papir ved hjelp av voks.

"But I loved Andy" seier, Paul, og det er dette "but" som er sørgeleg. Og då Andy døydde byrja Paul å male sjølv. Før det var han skraphandlar og kyllingfarmar, men so tok han altså tilå mala. Og ikkje kva som helst! Nei, kyllingfarmaren lot hønene sine gå i maling og etterpå spasere rundt på lerretet. Og det er desse bileta som heng omkring i Paul-rommet i museet. Pollock-aktige hønsefot-maleri. Hvis du besøker Paul kan det henda han gjev deg eit bilete, for det seier intervjuet at han pleier. Og då kan det henda han spør "Do you want me to sign it "Andy Warhols brother"? Sørgeleg igjen!

Favoritten min blant bileta til Paul er eit fotografi av dei to brørne som barn. Det har Paul malt transparent lilla over, i breie strøk. Og langs kanten: Ei ramme av kyllingføter. Og på slutten av intervjuet innrømmer Paul at han ikkje berre bruker levende høner. I fryseboksen har han nemleg eit par avhogde kyllingføter som han bruker når han ikkje vil at hønene skal klusse i malingen. "Are you disappointed in me?" spør han. Eg er ikkje skuffa. Eg blir melankolsk og opprømt.

Og eg går vidare, til den delen som viser Andy Warhol sin eigen kunst. Eller kopiar av.

Når me var komne so langt inn i museet var eg så opprømt at eg bestemte meg for å vere rebell og ta bilete SJØLV OM DET IKKJE VAR LOV! Men bileta blei ikkje så gode, for eg turde ikkje bruka blitz. Her har tar eg bilete i eit speil av meg sjølv og jakka til Andy Warhol med suppeboksane i bakgrunnen.

Etter ein runde i museet og nokre mislykka forsøk på å posere foran Marilyn-bileta var me svoltne. Men fyrst: litt turistisk posering foran den nedsnødde Andy Warhol-fontena. Den polske, den italienske og dei tre norske på Andy Warhol-museum i Slovakia. Det er er så rart at eg berre må elske det.

Rett over gata for museet låg Penzion Andy. Sjølvsagt! Der ville me eta. KRTEK var med i veska mi, og no fekk han vere med på biletet for å gjere det litt meir interessant. Klart dei hadde ein cambell-suppeboks i menyen! Inne i menyen var det mange freistande rettar, som til dømes 10 kg heilstekt gris med "liver filling". Diverre for oss måtte dette bestillast på førehand, so me gjekk for nokre litt enklare alternativ. Det meste var fritert og med ost, og sjølv om mange av rettane heitte noko med "Andy" er eg jammen ikkje sikker på om det er mat som han ville gått god for. Men i Slovakia likar dei slikt. Mmmm, ost!

Etter maten tok me oss litt kaffi. Italienaren fekk ein espresso som han absolutt ikkje godkjende som espresso. Og på veg tilbake til bilen tok eg enno litt fleire bilete, spesielt turistisk som eg var denne dagen.

På vegen heim høyrde me på klem FM avdeling Slovakia si valentine-spesial-klissemusikk-sending. Eg prøvde å ta bilete både inne i bilen og utafor, men resultata var i beste fall "artistiske". Eg sat for øvrig på kanten av setet med kameraet klart for å ta bilete av skiltet til KUKOVA (haahahahahaa!) heile turen, men då me endeleg køyrde forbi var det for fort og for mørkt, so me får nøya oss med vissheita om dette: I Slovakia er det ein by som heiter KUKOVA. Eg fryder meg på mitt mest juvenile vis.

Og alle var einige om at det var ein fin tur.

HRAVO A ZDRAVO -den fyrste dagen i barnehagen

2010-02-08T17:11:00.000+01:00

Me blir fulgt til barnehagen av Maika, som har vore både guide og lærar for oss før. Fyrsteinntrykket er ein stor og kald bygning (eg gløymde å fotografera) med den same slitte fasaden som mange, for ikkje å sei dei fleste, bygga her i byen.

Materská škôlka Jurkovičova er namnet. Me går inn, blir buzza inn den låste døra, får på oss overtrekk på skona (I morgon må me hugsa innesko!) og får koma inn på kontoret til styraren. Ho er like stæsja og flottesen som slovakiske damer i leiarposisjonar flest, og fortel oss følgande om barnehagen:

Eit av klasseromma. Alle romma er dekorert ulikt. Borna som høyrer til her var ute og aka då me var på omvisning.

Det er den største i Slovakia, med 12 klasserom og 270 born. Dei har eit "complete equipment for children", som inkludrer ein gymsal og saune (desse er betalt med private middel). Barnehagen har eit fokus på helse og røyrsle, og slagordet er HRAVO A ZDRAVO - som google translate kan fortelja tyder "leiken og sunn". I lys av dette fokuserer dei også på kosthald, og har samarbeida med til dømes mjølkeprodusenten Dannone. Kvar dag får borna 100% fruktjuice eller salat.

Dagens lunsj bestod av kyllingsuppe og dette her. Hvis dei har eit fokus på sunn mat er eg ikkje direkte imponert - dette er pasta med ost. Kanskje ikkje det mest ernæringsmessig fullverdige måltidet eg kan tenka meg. Men suppa hadde grønsaker!

Dei tek borna med på turar, også som del av denne satsninga på fysisk fostring. Om sommaren går dei til naturområde som skog, og om vinteren drar dei på 4 dagars opphald på hotell med ski- og skøyteopplæring, og "wellness". (Dette siste er eit ord eg ser fleire stader her nede, og det er noko av det me kallar for spa: sauna, basseng, boblebad etc.) Og denne turen kan me få vera med på! Du hildrande!

Slike bilete heng over alt. Imponerande nivå på barnekunsten!

Om ettermiddagane er det meir skuleaktige tilbod for dei eldste borna i tømes kunst eller engelsk, og kvar fredag er det svømming i basseng, der foreldra og kan få vere med.
Etter introduksjonen frå styraren vart me med Lucia, førskulelærar, inn på avdelingen hennar. Etter kvart har eg forstått at det dei kallar "classrooms" og "classes" i praksis er meir som det norske systemet med avdelingar og faste grupper.

Det var ein fantastisk dag i barnehagen, både Hans og eg var imponerte over det me fekk sjå: rolege og harmoniske, men leikande og tøysande born. Utetid, spanande samlingsstund: og ikkje minst masse imponerande og inspirerande kunst og pynt både av born og vaksne. No er det seint, og me må ta bussen 06.57 i morgon, so eg får fortelja meir om dagsrytme og sånt seinare. Eg er ikkje så veldig nøgd med det litterære nivået på dette innlegget, men det får stå sin prøve. Eg får koma betre tilbake ein annan gong.

Slitne, men fornøgde praksisstudentar tek seg ein kvil.

Hard to say goodbye

2010-02-06T12:12:00.000+01:00

Warning: here might be sentimentality.

Did you ever see something so sad? It is amazing how repeating slovak potraviny and drinking slivovica can bring people together in just 3 weeks. And not to be forgotten: singing songs about sloveso and spohulasky. So to wake up and see suitcases in the hall really can crack a heart totally up.

In these three weeks we have had excusions,

lectures,

city walks,

We have been walking the streets of Presov late at night to find somewhere we all could sit to eat and drink.

We have had 6 different teachers and about every theme relating to everyday life that is possibel, but not only learned the slovak phrases! We have also learned the most useful and beatiful phrases of each others languages. Especially finnish was a hit, I must say.

We celebrated a birthday.

We had some cheese.

We appeared as stars of national slovak television.

We held presentations with facts and curiosities from our countries, like sheeps head, ancient politicians and fuelling reindeer.

And before we could say "krapula", the course was over. Martyna and Team Norway are left in Presov while the rest of you guys went the other cities of Slovakia, our country of residence for a few months.

It really was surprisingly sad when you left. It will probably feel different on monday when our practise starts and the "real" study exchange begins. But thank you, dear group, for being fun and nice people to spend these weeks with. It was more than I hoped it would be and it wouldnt be the same without each and every one of you.

So thank you, group! Good luck in the rest of your stays - and I hope we can manage meeting again. Kisses and hugs!

I curse you, Slivovica!

2010-02-02T19:58:00.000+01:00

Den siste veka foer kompisane fraa spraakkurset skal reisa bruker me eit kvart hoeve til aa sosialisera. Eller extra curricular activities som me kallar det.

Sjôlv om det er utafor pensum so laerer eg ein del av det. Her er ei liste over kva eg har laert:

- Det er ikkje lurt aa smaka paa det lokale plommebrennevinet, Slivovica, FOER maten.
- Det er ikkje lurt aa fortsetja aa drikka vodka etter det er slutt paa colaen.
- Det er okei aa smaka paa alt ein blir tilbudt, men det er ikkje naudsynt aa drikka absolutt alt opp.

OG

- Paa finsk heiter fyllesjuke KRAPPULA. Dette til dykkar informasjon.

Picture unrelated

2010-01-28T23:36:00.000+01:00

Eg ventar på at Henning skal koma heim slik at me kan snakka på skype. Jammen er det praktisk å leva i 2010. Eg tenker på gamle dagar med brev over havet og tenker at det nok hadde sin sjarm det og. Kor glad ein må ha blitt når ein endeleg fekk eit livsteikn! Og kor vanskeleg det må ha vore å få plass til alle kjensler og alle opplevingar i eit brev. Kanskje ein ikkje visste om brevet kom fram ein gong. Og hvis ein gjekk heime og venta visste ein ikkje om det låg 100 bortkomne brev i havet eller om det var den ein venta på som låg der.

Men no kan eg trykka "delt skjerm" på skype, og so kan eg og Henning sjå gjennom bileta eg har tatt den dagen på slideshow i lag. So får han sjå alt eg har fotografert og me kan få snakka so mykje saman at me nesten ikkje merker at me saknar kvarandre ein gong. Men det gjer me. I alle fall eg. Og SÆRLEG no, når eg har pakka og vaska meg og pussa tenner og er heilt klar for å legga meg og det kun er å snakka med Henning som står att. I morgon reiser me til the High Tatras for 3 dagar (me skal i badeland og spa og skitur og aketur og andre turar og eg veit ikkje kva me ikkje skal), so eg veit ikkje når me får snakka saman neste gong. Kanskje ikkje før måndag.

Det er noko med dei der breva, eg klarar ikkje slutte å tenka på det. Dei handskrivne i konvolutt. Det er ikkje berre eg som saknar dei, og eg tenker at eg skal skriva nokre brev medan eg er her og senda dei med flypost over kontinenta og heim. Eller postkort. Det er fint, kjennes nesten litt retro, og eg veit at dei som får det blir glad. For det pleier eg å bli.

Kvardag

2010-01-27T22:25:00.000+01:00

I dag har det vore litt tungt å vere utvekslingsstudent. Timen i dag var den vanskelegaste so langt. Me har hatt 4 lærarar til saman so langt, kvar har oss i 1-2 økter. Den nye som kom i dag, Slavka, var ikkje heilt innstilt på å ta ting i tempoet som passa dei minst slaviske av oss. Dei to tsjekkiske og tre polske jentene kan henga ganske godt med nesten uansett, men for spanjolen, italienaren, finnane og team Norway kan det gå litt vel fort i svingane. Me treng å få ting omsett, sett i kontekst og repetert for å ha sjans - og i dag gjekk det for fort.

Skuldrene knyter seg og eg føler at eg ikkje har forstått nokon ting, men når eg sit her med leksene merker at eg har eit par ting på plass likevel. So det er berre til å sjå på det som ei utfordring, og tenke kor nyttig denne erfaringa blir den dagen me som ferdige førskulelærarar skal møte foreldre og born som kanskje er like ferske i landet vårt som me er i dette landet no.

Mosjon får me også. Til etasjen vår er det 202 trappetrinn. Gutane rekner på kor mange me går kvar dag og kor mange det blir i veka - me går opp og ned minst 4 gongar kvar dag. Tenk så fine romper me skal få etter 16 veker!

Sola går ned i halv fira-tida kvar dag, og det er rett utafor vindauget mitt. Då er det lyst og varmt på rommet, men med ein gong den går ned må eg lata att glast.

PS! Fleire snapshots er å finna på på flickr-sida mi .

Genmanipulert?

2010-01-26T08:42:00.000+01:00

Verdas største kinakål på Lidl i Presov. Den er so stor at den nesten hadde personlegdom, og eg angrar nesten på at eg ikkje kjøpte han. Kanskje den ville blitt vår nye bestevenn?

Bli betre kjend med Gutta Grei

2010-01-24T22:51:00.000+01:00

Sidan både Hans og Kjell Thomas er flinke til å visa bilete og fortelja om småting frå dagleglivet har eg tenkt å fortelja meir utfyllande om det me opplever og det som er rundt oss.

Men i dag tenkte eg det er på tide at også venene og familien min som les bloggen her skal få høvet til å bli litt betre kjend med Gutta Grei - so here goes: nærare presentasjon av Hans og Kjell Thomas.

HANS er kanskje den snillaste guten ein kan møta. Han er hjelpsom, omtenksom, høflig og snill heile tida. Hvis nokon skal fx hente seg ein stol eller kva som helst, so reiser alltid Hans seg for å hjelpa - uansett om det trengs eller ikkje. Og hvis nokon hjelper han med noko er han veldig flink til å takka. I tillegg til alle desse fabelaktige eigenskapane er han alltid positiv - "Exellent!" seier Hans, enten det gjeld smaken på ein eller annan mat eller det at nokon har fortald han kva klokka er.

Hans synes det er vanskeleg med Slovakisk (det er han forsovidt ikkje aleine om), og det er alltid vittig å sjå på han når lærarane spør han om ting i timen. Då roter han hektisk gjennom papira sine og du kan formeleg sjå kor det knakar i hjernen hans når han prøver å vri hovudet for å finna ut om han i det heile tatt har forstått spørsmålet. Og han er så samvetsfull at han er den flinkaste av oss tre til å øva seg om kvelden.

Hans er også ganske naiv. Påfallande mange av jentene me har møtt i det siste, både utvekslingsstudentane her i Slovakia og i Trondheim før me drog får eit nokså skuffa drag over ansiktet når dei får høyre at han er gift. Ingen har noko anna enn godord å sei om Hans - og likevel er han rørande uvitande om kor fantastisk han er.

I det heile tatt - det kjem til å gå Hans godt i livet. Han er jo allereie godt gift med ei som kanskje er verdas søtaste jente, og når han i tillegg er ein vandrande inkarnasjon på alle gode eigenskapar som fins vil de kanskje ha problemer med å tru at verkeleg kan ver so GOD som eg har presentert han her. Men det er han faktisk. Det einaste slightly negative det går an å sei om Hans er at han ikkje er max fotogen, og at han til tider kan vera litt treig. Som han seier sjølv: "Det e som sirup. Æ kjæm."

KJELL THOMAS er ei ganske anna historie. Han er ein god ramp. Kjell Thomas er grov og frekk i kjeften mot alle unntatt bestemor (hans eigne ord), og kven som helst kan bli brydd av dei drøye vitsane hans. Nokon gongar kan han slumpe til å vere hysterisk festlig, og andre gongar må Hans og eg berre lata som ingen har sagt noko som helst. Hans er flinkare til det enn meg, men so har jo han og eit års trening.

Men Kjella, som han går som blant kompisane frå Eidsvoll lurer ikkje meg. Etter ei veke har eg avslørt at han er, som det heiter, "god på bunn". Eigentleg er han like omtenksom og snill som Hans, men det er berre eit tjukt lag med dritt som du må late som du ikkje merker for å oppdaga det.

Lat meg illustrere: Me sat på ein pizzarestaurant her ein dag, då KT ser ein far og ein baby på nabobordet. Og han bryter ut: "Åfyfa... jeg gleder meg så jæ.. til å bli pappa!" Visst bannar han, for han er ein av dei som bruker banneord som substitutt for adjektiv, men han såg så søt og glad og blank ut i auga. Og i slike stunder forstår ein kvifor han går på førkskulelærar. Kjell Thomas blir oppriktig glad av ungar, og han vil nok bli ein utruleg kjærleg og oppslukt pappa til nokre heldige ungar ein gong.

I tillegg kan eg nevna at Kjell Thomas er den av oss som bruker lengst tid til å gjere seg i stand om morgonen, og han frys gjerne på halsen hvis han ikkje har noko skjerf som passar til den nye, kule skinnjakka si.

Det var litt om gutta. Eg er glad for å vera her i lag med dei. Me snakkar her om to veldig ulike typar som likevel går godt saman. Det kan henda at me føler det annleis når me har vore oppå kvarandre i 16 veker. Men nett no - er me Dream Team.

Čo robiš? Kva gjer du på?

2010-01-20T19:12:00.000+01:00

No har me hatt to økter med slovakisk-kurs, og eg kan sei dette: Det er himla vanskeleg. Det betyr ikkje at eg ikkje har lært meg nokon ting, for det har eg. Eg kan no fortelja kva eg heiter, kor eg er frå, at eg studerer pedagogikk (noko som vel er ei forenkling - men eg har ikkje lært meg kva "førskulelærar" er på slovakisk enno), kor gamal eg er og ein god gjeng med andre fraser og ord. Dette er jo ganske godt utbyte av berre to dagar, men likevel: Det er HIMLA vanskeleg. Slovakisk er eit slavisk språk, og dersom det er ord som liknar på norske (og då gjerne i hovudsak latinske) ord kjennes det som flaks, og det skjer nesten aldri.

So for det fyrste er alle ord heilt ukjende, og norskane har ingen knaggar å henga orda på.

I tillegg er det vanskeleg for meg å forstå korleis ord skal uttalast, og sjølv om eg har lært meg lydane til dei fleste bokstavar bruker eg lang tid på å finna ut korleis eg skal uttala ord. Bokhandel, til dømes, skrives KNÍHKUPECTVO. Fint, eller kva? Sånne ord må eg høyra ein gong for å forstå uttalen, og sjølv då er det ikkje sikkert at eg ser samanhengen mellom skrift og tale. For ein stakkar nordmann er det heilt overveldande kor mange konsonantar det går an å putta inn i eit enkelt ord. Favoritten min er ZMRSLINA, iskrem.

C er også ei utfordring. Den skal nesten aldri uttalast slik eg trur. Som ordet "Nemocnica". Det tyder sjukehus, og i utgongspunktet prøvde eg å sei nemosnika eller nemoknika - for me er vane med at C skal uttalast S eller K.
Men ikkje på slovakisk. Der er C nemleg bokstaven for lyden som me i Noreg ville skrive TS, eller som det heiter på lingvist: den slovakiske realiseringa av C er lik den "norske" realiseringa av z som i "pizza". Sjukehus skal altså uttalast nemotsnitsa.

Undervisninga vår er stort sett heilt grunnleggande: me lærer fraser og ord i tematisk rekkefølge: byrja med helsingar og introduksjonar. har vore gjennom nasjonalitetar og retningsskildringar og byrja i dag på bøying av verb. Verba vert bøygde etter kjønn og tal, noko som tyder at "Bývam Trondheim" eller "Študujem pedagogicko" er fullverdige setningar.

Heldigvis for meg har me fått 3 songar å øva oss på. Songane er på cd, der born framføret til fengande komp. Dei fyrste to songane me fekk har tema Výslovnost` spoluhlások, samohlások a dvojhlások, uttale av konsonantar, vokalar og diftongar. I dag fekk me ein om Slovesá, verb.
Songane funkar veldig bra for meg - eg får verkeleg inn meir om uttale av dei, og særleg konsonantsongen er nyttig.

I dag var me på datalab og høyrde på dialogar. Etter kvart skulle me skriva ned det me høyrde på bandet. Det var eit noko ambisiøst prosjekt - eg var ikkje så veldig imponert over didaktikken akkurat då. Eg hadde ikkje sjans til å få ned nokre fullverdige ord, og einaste grunnen til at eg lærte noko som helst av den økta om eg ikkje hadde kunna skriva av den polske jenta som sat ved sida av meg.

Det er framleis tusen ting eg kunne skrive om språkundervisninga, men eg nøyer meg med dette for i dag. OG TRU NO IKKJE AT EG ER PESSIMISTISK MED TANKE PÅ SPRÅKUNDERVISNINGA! For det er eg ikkje. Eg trur fullt og fast på at eg vil vere i stand til å kommunisere med barnehageborna når eg byrjer i praksis om 2,5 veker og eg stortrives med utfordringa.

Satiaľ sa maj! Ha det bra så lenge!

PS. Sei gjerne frå kva de har lyst til å lesa om på bloggen her. Meir om slovakisk? Er det nok om slovakisk? Andre forslag?

Tevling!

2010-01-20T15:12:00.000+01:00

Kva for eit bygg trur de eg har fotografert her? Eg kan seie so mykje som at det er eit offentleg bygg. Den som vinn skal få slovakisk snop når eg kjem heim.

Kvifor er eg i Slovakia eigentleg?

2010-01-17T15:23:00.000+01:00

Ola spurde i ein kommentar på førre post om kvifor eg eigentleg er her. Dei fleste som les dette vil nok vere vener og familie som veit kort-versjonen av svaret: "utveksling gjennom skulen". Nokon har kanskje også fått med seg at eg og gutane i utgongspunktet skulle reise som Erasmus-studentar og vere vekke 14 veker, men at me rett før jul skifta status til eit program i regi av NIL. Forkortinga står for Noreg-Island-Luxembourg. Dette programbytet fører til at me skal vere ute lenger enn planlagt - faktisk heile 16 veker. Vidare er det nokre små praktiske og økonomiske endringar som alle går i vår favør.

So det lange svaret på kva eg gjer i Slovakia kan til dømes vere formulert som målet for prosjektet me skal vere del av:

INCREASE THE LEVEL OF ETHICAL AWARENESS OF FUTURE AS WELL AS PRESENT PROFESSIONALS WORKING IN THE FIELD OF PROFESSIONAL ETHICS IN 1) THE SPCIAL FIELD, 2) SPECIAL EDUCATION, 3) HEALTH CARE.
(prosjektet heiter forresten PROFESSIONAL ETHICS AS PART OF PROFESSIONAL COMPETENCE OF SUPPORTING PROFESSIONS. Det går faktisk ikkje an å bruka ordet professional fleire gongar i ei setning.)

Me skal vera på University of Presov, og i morgon, måndag, går me i gong med ei 3-vekers intensivkurs i Slovakisk, inkludert eit par-tre ekskursjonar i området. Etter kvart skal me ha praksis i slovakisk barnehage og undervisning på universitetet. Dette vil eg vita meir om i morgon - etter slovakisk-timen og eit velkomstarrangement av noko slag (official opening) skal me møta kontaktpersonen vår. Då vil me (VONLEG!) få vita meir om faga me skal ta. Eg ser særleg fram til undervisning om levekår for roma-folket og om etikk.

For øvrig verker oppleggeet svært godt lagt opp. Me vart møtt på flyplassen og fulgt opp til romma våre. Der møtte me dei tre slovakiske jentene som var på utveksling på DMMH i haust, og dei kan me bruke som "fadder" hvis me vil. Og det trur eg me vil, det er veldig bra jenter.

PS: No er lenker til Gutane Grei på plass til høgre!

Reisa og den fyrste dagen - ein visuell presentasjon

2010-01-16T17:29:00.000+01:00

Klokka er 6 om morgonen, Mari og gutane er reiseklare og velkledde. Kjell Thomas til venstre og Hans til høgre. Det er også Kjell Thomas som er juvenil-artig i bakgrunnen på biletet av meg der. Nærare presentasjon av desse kjekke karane skal koma i ein annan post. Lat meg no gå gjennom dagen i dag - steg for steg.

Skikkeleg frukost må til før ei lang reise. Me skålte i Solo for det som truleg blir det dyraste måltidet på fira månader.

Dressmann-reklamen poserer foran Praha. Ja, det er Praha i bakgrunnen der. Og ja, dei har dress på seg begge to. Skikkeleg fine var dei - og eg var litt bekymra for det totalt uriktige fyrsteinntrykket dei ville gje.

Sjølv om desse to fabelaktige fyrane tok sine fyrste steg på slovakisk jord, so var det ikkje dei som fekk fokuset på seg. Då eg tok dette biletet stod det ein heil gjeng, 4-5 stk frå flyet vårt klare med fotoapparata sine. Rett ved trappa stod ein flyplass-fyr med ein svær blomebukett. Eg kunne kjenna se&hør-genet vibrera....

...og heldigvis hadde me fått oss ein kompis på flyet, ein slovakar som jobbar i Oslo og difor kunne ganske godt norsk. Han kunne fortelja oss at me hadde tatt fly med Lucie Bílá, ei popstjerne som er "like stor som Alexander Rybak". Dusan, vår nye venn, orga photoshoot med ho, og skaffa oss nokre dvd-ar med "best of video". W.O.W.

Då me kom gjennom blei me møtt av ei supertriveleg dame frå universitetet - og ho presenterte oss for rektor på University of Presov. Det viste seg at han hadde vore på same fly som oss heilt frå Oslo, der han hadde vore på eit seminar av noko slag.

Turen frå Kosice til Presov tok ca ein halvtime, og eg tok nokre random bilete ut glaset. Då me kom var det sol og supervarmt - sikkert +10 grader, og det føles mykje nærare VÅREN enn det gjorde i fedrelandet når me drog frå det.

Vel framme vart me innlosjert og møtte att Jana, Julia og Patrizia - tre studentar på universitetet her som var på utveksling til Dronning Maud i haust. Det var skikkeleg godt å møta nokon som me faktisk hadde sett før. Jentene var der for å ta oss med til sentrum og visa oss litt rundt. Sentrum skal visst konsentrera seg rundt ei gate, og ligg berre 5-7 minutt frå der me bur.

Me handla på tesco og åt middag på ein restaurant som hadde lyst å sjå ut som ei grotte. Her er KT med Julia og Patrizia. Eg er ikkje so vane med kameraet enno, so bileta eg tok i den mørke grotta vart ikkje noko særleg.

No ligg eg på rommet som eg førebels har aleine men som eg kanskje blir nøydd til å dela med nokon framand. (Alle må kryssa fingrane for at eg slepp unna roommate-opplegget!) Eg et ostetrådar som er nøsta saman. Veldig rart, og eigentleg ikkje så godt heller, men eg har no kjøpt dei.
Kjære vener, familie og andre lesarar av REISEBLOGGEN! No er postinga i gong - og oppdateringar vil koma på løpande band. Eg skal fortelja meir om byen, rommet, gutane grei, maten me får og alt anna. Og visa bilete sjølvsagt. Stay tuned!

Dobrú noc! God natt!

2010-01-12T23:19:00.000+01:00

Eg skal snart dra. Eg har sommarfuglar i magen heile tida, for no er det få dagar att.

Pakkinga er førebels mest mental. Alle førebuingane er eigentleg mest mentale - bortsett frå stikkinga i armen. Ikkje nokon hep A her i gården, nei.